Een alledaags genie: zelfrealisatie voor hoogbegaafde volwassenen

Sabine Sypré van Hoogbloeier® herwerkte voor ons onderstaand artikel uit 2016:

Het vinden van jezelf: een zoektocht naar authentiek zijn

In een wereld waarin Simone zichzelf altijd als gewoon beschouwde, kwam het idee van hoogbegaafdheid als een totale verrassing. Nooit had ze gedacht dat ze anders zou kunnen zijn dan anderen om haar heen. Maar toen ze geconfronteerd werd met uitdagingen die voortkwamen uit haar hoogbegaafdheid, begon ze langzaam te begrijpen waarom ze zich vaak anders voelde.

Vroeger was het woord 'hoogbegaafdheid' een taboe, iets waar niet over werd gesproken in het onderwijs. Maar nu lijken scholen er meer aandacht aan te besteden, vooral bij kinderen. Echter, voor volwassenen die zich anders voelen, is het nog steeds een mysterie waarom.

“Ik, hoogbegaafd? Nee, dat kon toch niet.” Simone legde de lat hoog voor zichzelf, altijd streng en kritisch. Ze vergeleek zichzelf voortdurend met anderen, altijd denkend dat zij slimmer, capabeler en getalenteerder waren dan zij. Het idee dat ze anders zou kunnen zijn, was absurd.

Maar naarmate ze ouder werd, besefte Simone dat haar hoogbegaafdheid niet alleen maar succes op school of in haar carrière betekende. Het ging gepaard met onderpresteren, teleurstellingen en een negatief zelfbeeld. En hoewel anderen misschien dachten dat ze het goed deed, voelde ze zich vaak onbegrepen en teleurgesteld.

Toen Simone werd geconfronteerd met de keuze om haar hoogbegaafdheid te accepteren, wees ze het aanvankelijk af. Het idee van een geslaagde IQ-test als bewijs leek belachelijk. Maar diep van binnen wist ze dat er meer aan de hand was.

Uiteindelijk besefte Simone dat ze een ruwe diamant was, wachtend om geslepen te worden. Met een beetje begeleiding en begrip kon ze haar volledige potentieel benutten en zichzelf ontplooien tot een briljante diamant, met vele prachtige facetten.

Van ruwe diamant naar schitterende zielen

Volgens Jacobson van het boek “The Gifted Adult” is stap één op de weg naar zelfontplooiing voor hoogbegaafde volwassenen het erkennen van hun hoogbegaafdheid. Dit kan gebeuren door middel van een IQ-test, een Mensa-test, het Delphi-model hoogbegaafdheid, of eenvoudige checklists van eigenschappen van hoogbegaafde volwassenen.

Vervolgens moeten hoogbegaafde volwassenen loskomen van het idee dat een hoog IQ de enige indicator is van hoogbegaafdheid. In plaats daarvan moeten ze inzicht krijgen in de eigenschappen die kenmerkend zijn voor hoogbegaafde persoonlijkheden: intensiteit, complexiteit en gedrevenheid. Intensiteit uit zich in een hoog energieniveau, vele interesses, emotionele diepte en hoogsensitiviteit. Complexiteit komt tot uiting in snel leren, snel denken, nieuwsgierigheid, observatievermogen en probleemoplossend vermogen. Gedrevenheid vertaalt zich in perfectionisme, doelgerichtheid, zelftwijfel en een hoog streefniveau.

Pas wanneer deze eigenschappen worden gezien als positieve kenmerken van hoogbegaafdheid, kunnen hoogbegaafde volwassenen afstand nemen van het idee van conformiteit aan de norm. Het aannemen van een 'valse ik' om afkeuring en afwijzing te vermijden, wordt dan niet langer nuttig en zelfs belemmerend voor het vrijlaten van het authentieke zelf. Het omgaan met de uitdagingen van hoogbegaafdheid, het weerstaan van kritiek, en het helen van oude wonden is nodig om vooruitgang te boeken.

Door verschillen te omarmen en nieuwe coping-strategieën te ontwikkelen, kunnen hoogbegaafde volwassenen hun eerdere verdedigingsmechanismen loslaten en zelf de regie nemen. Ze worden minder reactief en meer responsief, en vinden nieuwe manieren om met anderen om te gaan terwijl ze toch verbonden blijven.

De laatste stap naar volledige zelfbevrijding is het besef dat er altijd een fundamentele reden was om anders te zijn. Het ontdekken van hun missie stelt hen in staat om hun eigenschappen ten volle te benutten om de samenleving te verbeteren. Het gaat verder dan alleen tevreden zijn met zichzelf of in het reine komen met hun anders-zijn; het gaat om meer dan alleen hun talenten ontwikkelen of persoonlijk succes behalen. Hoogbegaafde volwassenen die zichzelf volledig hebben gevonden, worden veranderaars die de verantwoordelijkheid nemen voor een betere toekomst.

Een uitnodiging tot authentiek leven

Hoogbegaafden doorlopen vaak drie fasen in hun leven. In het eerste deel proberen ze zichzelf te blijven, maar worden ze voortdurend geconfronteerd met afkeuring. Vervolgens, in het tweede deel, passen ze zich aan en doen ze alsof ze iemand anders zijn om erbij te horen. Pas in het derde deel, met vastberadenheid en geluk, kunnen ze hun 'valse ik' vernietigen en dichter bij hun authentieke zelf komen. Het is nooit te laat om aan deze bevrijdende derde fase te beginnen.

Wat houdt je tegen?

Referenties

• Jacobsen, M. (1999). The Gifted Adult: A Revolutionary Guide for Liberating Everyday Genius. Ballantine Books.

Copyright © 2024 Sabine Sypré – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.