Wereldwijd verbonden in talent: verslag van het WCGTC-congres in Braga

Van 29 juli tot en met 2 augustus 2025 verzamelden meer dan 450 deelnemers zich in Braga, Portugal, voor het 26ste wereldcongres van de World Council for Gifted and Talented Children (WCGTC). Het was het eerste live congres sinds de coronapandemie; de vorige twee edities vonden volledig online plaats. Sinds 2017, toen het congres doorging in Nashville, was er geen fysieke bijeenkomst meer geweest.

In het zeer warme Braga, op 60 kilometer van de bosbranden in het noorden van Portugal op dat moment, kwamen deelnemers uit 54 landen, verspreid over vijf continenten, samen om ervaringen te delen, onderzoek te presenteren en inzichten te verwerven.

Onderwijs als motor voor talentontwikkeling

Het centrale thema van het congres was de kracht van onderwijs voor (cognitief) getalenteerde kinderen en het ontwikkelen van talent in een voortdurend veranderende wereld.

“Building a school that can do more for those who learn faster, without leaving anyone behind. Excellence and Equity!”

De lezingen en werksessies boden ruimte voor reflectie, uitwisseling en het versterken van een internationaal netwerk van onderzoekers, beleidsmakers, leraren en begeleiders. Er was veel aandacht voor actuele uitdagingen, maar ook voor hoopvolle praktijken en innovatieve oplossingen.

Vlaamse bijdragen aan het wereldtoneel

Zes Vlamingen namen actief deel aan het congres, onder wie professor Karine Verschueren van de KU Leuven. Zij verzorgde op de tweede dag een keynote over de rol van sociale relaties als context voor academische talentontwikkeling. Haar lezing werd met veel belangstelling gevolgd.

Daarnaast waren er ook presentaties van andere Vlaamse deelnemers, zoals Tania Gevaert, Annelies Thomas, Muriel Van Gompel en mezelf, Ilse Verhoeven. Zij deelden hun expertise en praktijkervaring vanuit verschillende invalshoeken.

Ook twee Vlaamse ankerscholen uit het ondersteuningsbeleid voor cognitief sterk functionerende leerlingen waren aanwezig in Braga: De Broebèlschool en Middenschool Heilig Hart uit Bree. Deze laatste presenteerde hoe zij hun geïntegreerd beleid op leerlingenbegeleiding, waar cognitief getalenteerde kinderen deel van uitmaken, hebben opgezet.

AI en onderwijs: kansen en uitdagingen

Dr. David Dai bracht een boeiende en hoopvolle keynote over “Gifted education in the age of AI.” Dit thema dook op verschillende momenten op in het programma en gedurende de sessies. Er werd besproken hoe artificiële intelligentie leraren kan ondersteunen in het afstemmen van onderwijs op individuele noden, en hoe AI kan bijdragen aan het verminderen van administratieve last.

Sommige leraren gebruiken vandaag al AI-tools om op een efficiënte manier ondersteuningstrajecten op maat te ontwerpen, bijvoorbeeld voor leerlingen die zowel sterke als ondersteuningsbehoeften hebben. Uiteraard blijft het menselijke aspect essentieel: de dialoog met de leerling, het inschatten van de context en het kritisch gebruiken van technologie blijven fundamenteel.

Verschillende sprekers gaven praktische voorbeelden en concrete tips die meteen toepasbaar zijn in de klaspraktijk. Zelf vond ik vooral de sessies over AI en de inzet ervan voor dubbel bijzondere leerlingen waardevol. Ook de presentatie van Sloveens onderzoek naar studenten in het hoger onderwijs was interessant: de resultaten lagen volledig in lijn met de TALENT-studie. Daaruit blijkt dat hoogbegaafde studenten qua studievaardigheden weinig verschillen van hun medestudenten, en als er al verschillen zijn, die vaak in hun voordeel uitvallen.

Ik nam daarnaast een aantal praktische tips mee voor gebruik in de klas. Jammer genoeg blijft veel van het beschikbare materiaal Engelstalig; er is nood aan meer Nederlandstalige bronnen. Opvallend was ook dat heel wat inzichten voor ons niet nieuw waren, maar dat andere landen op sommige vlakken nog een inhaalbeweging moeten maken. In dat opzicht doen we het in Vlaanderen zo slecht nog niet.

Dubbel bijzondere leerlingen in de kijker

Een ander thema dit jaar was de aandacht voor dubbel bijzondere leerlingen: kinderen die én hoogbegaafd zijn én een leer- of ontwikkelingsstoornis hebben.

In veel scholen blijven zij een complexe doelgroep, maar het congres toonde ook dat er steeds meer kennis en goede praktijken beschikbaar zijn. Inspirerende voorbeelden lieten zien hoe het mogelijk is om deze leerlingen succesvol te ondersteunen door in te zetten op hun sterktes, eerder dan te focussen op hun moeilijkheden.

Sprekers benadrukten het belang van een talentgerichte benadering: door uit te gaan van wat leerlingen wél kunnen, ontstaat ruimte voor zelfvertrouwen, motivatie en groei.

Hoogbegaafdheid stopt niet bij de kindertijd

Hoewel het congres hoofdzakelijk gericht was op kinderen en jongeren, kwam ook de volwassen doelgroep aan bod.

Er waren sessies over hoogbegaafdheid bij studenten in het hoger onderwijs, over uitdagingen voor vrouwen op de werkvloer, en over het belang van creativiteit en innovatie in professionele omgevingen. Dit toont aan dat talentontwikkeling geen eindpunt kent, maar levenslang aandacht verdient.

Save the dates: Ljubljana en Dublin

Het volgende wereldcongres van WCGTC vindt plaats in Ljubljana, Slovenië, van 23 tot 27 augustus 2027. Maar eerst trekken we komende zomer naar Dublin, waar het tweejaarlijkse ECHA-congres zal plaatsvinden van 12 tot 16 augustus. Ook daar zal Vlaanderen vast en zeker opnieuw vertegenwoordigd zijn.

Copyright © 2025 Ilse Verhoeven – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.