Waarom zoveel hoogbegaafde vrouwen zichzelf onderweg kwijtraken

Als mede-auteur van het boek Diep gedacht en intens gevoeld: Verhalen van hoogbegaafde vrouwen schreef ik eerder een reflectie op het ervaringsverhaal “Een heel rappe” (Geysen & Santes, 2026). Toen ik die tekst destijds las, viel me vooral op hoe vaak hoogbegaafde vrouwen zichzelf pas laat herkennen - niet ondanks hun sterktes, maar precies door de manier waarop ze ermee hebben leren omgaan.

Niet het snelle denken springt daarbij het meest in het oog.
Wel het voortdurende doorgaan.
Het dragen.
Het functioneren op wilskracht.

Veel hoogbegaafde vrouwen hebben jarenlang geleerd zich aan te passen aan verwachtingen van hun omgeving zonder zich nog af te vragen wat eigenlijk écht bij hen past.

Veel van hen worden als kind omschreven als zelfstandig, verstandig, verantwoordelijk of “matuur voor hun leeftijd”. Ze voelen snel aan wat anderen nodig hebben, nemen spontaan initiatief en ontwikkelen een grote draagkracht. Dat wordt vaak bewonderd door de omgeving, maar zelden begrensd.

En precies daar ontstaat soms een valkuil.

Niet alles wat je kan, moet je doen

Wanneer je jarenlang degene bent die alles aankan, wordt sterk zijn niet zomaar een eigenschap.
Maar een identiteit.

Rusten voelt dan al snel ongemakkelijk of schuldig aan.
Hulp vragen onnatuurlijk.
Vertragen bijna hetzelfde als falen.

Wat me trof in het verhaal uit het boek, is hoe sterk de schrijfster zichzelf jarenlang bleef bewijzen. Nieuwe studies, een praktijk uitbouwen, kinderen opvoeden, verbouwingen, bijkomende opleidingen… telkens opnieuw vooruitgaan.

Veel hoogbegaafde vrouwen herkennen dat patroon.

Ze hebben vaak een brede interesse, leren snel en zien voortdurend nieuwe mogelijkheden. Daardoor ontstaat gemakkelijk het gevoel dat alles tegelijk moet kunnen. Maar cognitieve capaciteit is niet hetzelfde als emotionele draagkracht.

Dat je iets kán, betekent nog niet dat het je energie geeft.

Misschien is dat één van de moeilijkste lessen voor hoogbegaafde vrouwen: beseffen dat niet alles wat potentieel mogelijk is, ook gerealiseerd moet worden.

Niet elk talent hoeft maximaal ontwikkeld te worden.
Niet elke kans moet benut worden.
En niet elke verantwoordelijkheid moet automatisch bij jou terechtkomen.

Veel vrouwen zijn zo gewend geraakt aan functioneren op adrenaline dat ze pas merken hoe moe ze eigenlijk zijn wanneer hun lichaam hen verplicht stil te vallen.

Wie ben je nog buiten je rollen?

Daarbij valt ook op hoe sterk veel hoogbegaafde vrouwen samenvallen met hun rollen. Ze zijn de verantwoordelijke dochter, de sterke partner, de zorgende moeder, de gedreven professional.

Maar ergens onderweg ontstaat dan vaak een confronterende vraag:

Wie ben ik nog, los van wat ik beteken voor anderen?

Die vraag komt niet noodzakelijk voort uit een gebrek aan succes, maar eerder uit een gevoel dat er weinig ruimte overblijft voor wat spontaan, licht of persoonlijk voedend is.

Hoogbegaafde vrouwen zijn vaak sterk gericht op betekenis en groei. Ze willen begrijpen, leren, verdiepen en verbeteren. Dat kan een enorme kracht zijn, maar het zorgt er ook voor dat rust soms enkel nog mag bestaan wanneer ze “verdiend” is.

Zelfs ontspanning krijgt dan een doel:
iets bijleren,
zichzelf ontwikkelen,
efficiënter worden.

Terwijl herstel net vaak ontstaat in dingen die nergens toe hoeven te dienen.

In wandelen zonder doel.
Lezen zonder iets te moeten onthouden.
Creatief bezig zijn zonder prestatiedruk.
Of gewoon even niets oplossen.

Jezelf hoeft geen levenslang verbeterproject te zijn

Wat ik ook vaak zie in begeleiding, is dat hoogbegaafde vrouwen zichzelf blijven benaderen als een project waaraan gewerkt moet worden. Ze analyseren zichzelf diepgaand, zoeken verklaringen, lezen boeken, volgen opleidingen of therapieën en proberen zichzelf beter te begrijpen.

Dat kan waardevol zijn.

Maar soms sluipt er ongemerkt ook een andere boodschap binnen:
dat ze pas rust mogen voelen wanneer alles opgelost is.

Alsof ze eerst volledig in balans moeten zijn vooraleer ze mogen ontspannen of tevreden mogen zijn met zichzelf.

Misschien hoeft niet alles opgelost te worden.
Misschien hoeft niet elke intensiteit afgezwakt te worden.
Misschien hoeft jouw snelle denken niet voortdurend gereguleerd of gecorrigeerd te worden.

Soms kan herkenning op zich al een enorme opluchting zijn.

Begrijpen waarom je denkt zoals je denkt, waarom je je zo lang anders hebt gevoeld of waarom bepaalde dingen je zoveel energie kosten, kan al voldoende zijn om milder naar jezelf te kijken.

Niet iedereen hoeft jou volledig te begrijpen

Veel hoogbegaafde vrouwen voelen bovendien de nood om zichzelf voortdurend uit te leggen aan anderen. Waarom ze diep nadenken. Waarom ze gevoelig reageren. Waarom oppervlakkige gesprekken hen uitputten. Waarom ze tegelijk rust én uitdaging nodig hebben.

Dat voortdurende verklaren kost energie.

Misschien ligt de oplossing daarom niet altijd in jezelf nóg beter leren uitleggen, maar eerder in selectiever worden in aan wie je dat blijft doen.

Niet iedereen hoeft jou volledig te begrijpen.
En misschien is dat ook niet langer jouw verantwoordelijkheid.

De kracht van herkenning

Wat verhalen zoals in Diep gedacht en intens gevoeld zo waardevol maakt, is precies dat gevoel van herkenning. Niet omdat ze pasklare antwoorden geven, maar omdat ze woorden geven aan ervaringen waar veel vrouwen jarenlang alleen mee rondlopen.

Ze tonen hoe hoogbegaafdheid bij vrouwen zich niet alleen uit in cognitieve sterktes, maar ook in twijfel, perfectionisme, verantwoordelijkheidsgevoel, intense betrokkenheid en soms diepe vermoeidheid.

En misschien is precies dát zo belangrijk: ontdekken dat je niet de enige bent.

In Diep gedacht en intens gevoeld: Verhalen van hoogbegaafde vrouwen delen vrouwen openhartig hun ervaringen met hoogbegaafdheid, identiteit, relaties, werk en zelfbeeld. Het boek biedt niet alleen herkenning, maar ook taal voor gevoelens en patronen die vaak jarenlang onbenoemd blijven.

Misschien herken je jezelf niet in elk verhaal.
Maar mogelijk wel in meer dan je denkt.

Je kan het boek aankopen via onze website: https://www.hoogbloeier.be/nl/boeken/diep-gedacht-en-intens-gevoeld 

Wanneer je het boek via deze link bestelt, ontvangen wij bovendien een kleine referralbijdrage, waarmee je tegelijk ook de verdere werking van Hoogbloeier® ondersteunt.

Referenties

• Geysen, T., & Santes, N. (2026). Diep gedacht en intens gevoeld. Verhalen van hoogbegaafde vrouwen. Bigbusinesspublishers.

Copyright © 2026 Dr. Sabine Sypré – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.