Waarom niet iedereen met een passie voor hoogbegaafdheid coach hoeft te worden

14 augustus 2026

De voorbije jaren zie ik een opvallend patroon terugkomen. Ouders die ontdekken dat hun kind hoogbegaafd is. Volwassenen die zichzelf eindelijk herkennen in een profiel waar jarenlang geen woorden voor waren. Leerkrachten, psychologen, coaches en andere professionals die door een cliënt of leerling gefascineerd raken door hoogbegaafdheid. Heel vaak ontstaat daarna hetzelfde verlangen: hier wil ik iets mee doen. En bijna automatisch volgt dan dezelfde gedachte: Misschien moet ik begaafdheidscoach worden.

Niet iedereen die hoogbegaafde kinderen, jongeren of volwassenen wil helpen, hoeft begaafdheidscoach te worden. De grootste impact ontstaat wanneer kennis over hoogbegaafdheid wordt gecombineerd met de eigen kerntalenten en professionele context.
Een opleiding rond hoogbegaafdheid is meer dan een voorbereiding op coaching. Zorgprofessionals, onderwijsprofessionals, HR-medewerkers, onderzoekers en beleidsmakers kunnen die expertise inzetten op heel verschillende manieren.
Een kerntalentenanalyse helpt professionals onderscheid maken tussen hun missie en de vorm waarin ze die realiseren. Door te vertrekken vanuit natuurlijke energiegevers ontstaat een duurzamere en effectievere bijdrage aan de begeleiding van hoogbegaafde personen.

Wanneer een missie ontstaat

Ik begrijp die reflex heel goed. Wie zelf ervaren heeft hoeveel verschil erkenning kan maken, wil dat vaak ook voor anderen betekenen. Toch stel ik mezelf steeds vaker de vraag of coachen wel de enige of zelfs de meest logische manier is om die missie vorm te geven. Misschien vertrekken we soms te snel vanuit de vorm, terwijl we eerst zouden moeten stilstaan bij de vraag wat ons eigenlijk drijft en welke manier van werken het best aansluit bij onze eigen talenten.

Enkele weken geleden liet ik zelf een kerntalentenanalyse uitvoeren (Coretalents, z.d.). De resultaten bevestigden veel van wat ik intuïtief al wist. Mijn grootste energiegevers liggen bij analyseren, creëren, strategie ontwikkelen, complexe problemen oplossen en wetenschappelijke kennis vertalen naar de praktijk. Opvallend was echter dat de volledige cluster rond 'naar buiten treden' – spreken, overtuigen, verkopen en entertainment – bijzonder laag scoorde. Dat voelde verrassend herkenbaar. Als je mij vraagt waar ik het liefst mijn tijd aan besteed, dan zijn dat niet de lezingen, video's of interviews waar veel mensen mij vandaag van kennen. Geef mij liever een stapel wetenschappelijke artikels, een leeg document waarin een nieuw idee of materiaal ontstaat of een complex vraagstuk waar ik mijn tanden in kan zetten. Dáár krijg ik energie van.

Toch ben ik, zonder dat ooit bewust na te streven, het gezicht van Hoogbloeier® geworden. Niet omdat zichtbaar zijn mijn passie is, maar omdat het een middel bleek om mijn echte missie te realiseren: wetenschappelijke kennis toegankelijk maken voor iedereen die met hoogbegaafdheid in aanraking komt. Dat inzicht bracht me tot een belangrijke conclusie. Misschien verwarren we onze missie soms met de manier waarop we die vandaag uitvoeren.

Een missie kent meer dan één vorm

Diezelfde verwarring zie ik regelmatig terug bij deelnemers aan onze opleidingstrajecten. Sommigen schrijven zich in omdat ze overtuigd zijn dat ze begaafdheidscoach willen worden. Maar tijdens de opleiding gebeurt er vaak iets onverwachts. Naarmate hun kennis groeit, ontdekken ze dat hun bijdrage misschien helemaal niet ligt in individuele coaching. Ze zien nieuwe mogelijkheden binnen hun eigen professionele context en merken dat ze ook daar een wezenlijk verschil kunnen maken. We zien ook professionals die aanvankelijk vol enthousiasme voor coaching kiezen, maar na verloop van tijd merken dat het intensieve een-op-een-werk hen meer energie kost dan het oplevert. Niet omdat ze geen goede coach zouden zijn, maar omdat hun natuurlijke energiegevers misschien eerder liggen in lesgeven, ontwikkelen, schrijven, onderzoek doen of beleid uitbouwen. Ook dat inzicht is waardevol.

Dat bracht me ook aan het twijfelen over de naam van een van onze opleidingen. Misschien dekt de titel Begaafdheidscoach de inhoud niet helemaal. Achteraf bekeken legt de naam misschien te veel nadruk op één mogelijke bestemming van het traject. In werkelijkheid gaat de opleiding in de eerste plaats over het grondig begrijpen van hoogbegaafdheid en hoe je die kennis inzet binnen je eigen professionele context. Voor sommigen leidt dat tot coaching, voor anderen tot onderwijs, beleid, diagnostiek, onderzoek, HR of het ontwikkelen van materialen. Bij onze opleiding Begaafdheidscoördinator ligt dat anders: deelnemers worden inderdaad opgeleid om binnen hun school het beleid rond hoogbegaafdheid mee vorm te geven en collega's te ondersteunen. De naam beschrijft dus vrij nauwkeurig waarvoor de opleiding bedoeld is. Bij de opleiding Begaafdheidscoach ligt dat genuanceerder.

Natuurlijk zijn er deelnemers die uiteindelijk coach worden en daar volledig in hun element zijn. Anderen versterken hun bestaande begeleidende rol als psycholoog, orthopedagoog, logopedist, arts, kinesitherapeut of loopbaanbegeleider met een diepere kennis over hoogbegaafdheid. Maar minstens evenveel deelnemers ontdekken tijdens het traject dat hun bijdrage elders ligt. Ze passen hun onderwijs fundamenteel anders aan, bouwen een schoolbreed beleid uit, professionaliseren collega's of nemen een trekkersrol op binnen hun organisatie. Anderen schrijven boeken of artikels, ontwikkelen educatieve materialen of digitale tools, doen wetenschappelijk onderzoek, geven opleidingen, werken mee aan beleidsontwikkeling, ondersteunen HR-processen of dragen vanuit communicatie en sensibilisering bij aan een genuanceerder beeld van hoogbegaafdheid. We zien ook deelnemers die als directeur, CLB-medewerker, pedagogisch begeleider, uitgever, journalist, lector of consultant hun expertise op een heel andere manier inzetten. Hun missie blijft dezelfde: hoogbegaafde kinderen, jongeren en volwassenen beter begrijpen en ondersteunen. Alleen de vorm waarin ze die missie realiseren, verschilt fundamenteel.

Kerntalenten tonen hoe jij het verschil maakt

Misschien is dat ook precies wat een kerntalentenanalyse zichtbaar maakt (Coretalents, z.d.). Niet iedereen haalt energie uit een-op-een-begeleiding. Sommigen bloeien op tijdens individuele gesprekken, anderen krijgen juist energie van schrijven, ontwikkelen, onderzoeken, lesgeven of beleid uitwerken. We horen vandaag vaak dat we vooral moeten doen waar we energie van krijgen. Daar zit veel waarheid in. Maar mijn eigen kerntalentenanalyse liet me tegelijk zien dat sommige activiteiten die energie kosten toch een belangrijke plaats mogen innemen, zolang ze ten dienste staan van iets wat wél volledig bij je past. Voor mij zijn opleidingen geven en lezingen verzorgen daar een mooi voorbeeld van. Ze zijn geen doel op zich, maar een middel om mijn echte energiegevers – ontwikkelen, creëren, analyseren en vertalen – de wereld in te brengen.

Misschien geldt hetzelfde voor professionals die zich willen verdiepen in hoogbegaafdheid. De belangrijkste vraag is niet of je coach wilt worden. De belangrijkere vraag is misschien wel: hoe wil jij vanuit jouw eigen kerntalenten bijdragen aan een betere ondersteuning van hoogbegaafde kinderen, jongeren en volwassenen? Voor de ene zal dat coaching zijn. Voor de andere onderwijs, therapie, beleid, onderzoek, HR, schrijven of het ontwikkelen van materialen. Al die rollen zijn even waardevol wanneer ze vertrekken vanuit dezelfde missie én aansluiten bij de persoon die ze uitvoert.

Misschien is dat uiteindelijk ook de echte bedoeling van onze opleidingstrajecten. Niet zozeer mensen opleiden tot coach, maar professionals helpen om hoogbegaafdheid grondig te begrijpen, zodat ze die kennis kunnen inzetten op een manier die past bij hun eigen talenten, hun eigen werkcontext en hun eigen missie. Want hoogbegaafdheid heeft misschien niet in de eerste plaats nood aan méér coaches. Ze heeft vooral nood aan méér professionals die vanuit hun eigen sterktes het verschil durven maken.

Welke vorm past bij jouw missie?

Misschien is de belangrijkste vraag na het lezen van dit artikel niet of je begaafdheidscoach wilt worden. Misschien is de vraag eerder: hoe wil jij vanuit jouw eigen kerntalenten bijdragen aan een betere ondersteuning van hoogbegaafde kinderen, jongeren en volwassenen?

Neem daar even de tijd voor. Welke activiteiten geven je energie? Welke kosten energie, maar doe je toch graag omdat ze bijdragen aan een groter doel? En op welke manier zou jij jouw kennis over hoogbegaafdheid willen inzetten?

Wil je je eerst inhoudelijk verdiepen en van daaruit ontdekken welke rol het best bij jou past? Dan is het traject Begaafdheidscoach misschien een goed vertrekpunt. De volgende groep start eind september in Leuven.

Ontdek het traject Begaafdheidscoach

1. Moet je coach worden als je hoogbegaafde kinderen of volwassenen wilt helpen?

Nee. Wie zich wil verdiepen in hoogbegaafdheid hoeft niet noodzakelijk coach te worden. Kennis over hoogbegaafdheid kan ook waardevol worden ingezet binnen onderwijs, zorg, HR, beleid, onderzoek, communicatie, diagnostiek of materiaalontwikkeling. De belangrijkste vraag is niet welke functie je uitoefent, maar hoe je vanuit jouw eigen talenten een verschil kunt maken.

2. Voor wie is de opleiding Begaafdheidscoach bedoeld?

De opleiding Begaafdheidscoach is bedoeld voor professionals die zich grondig willen verdiepen in hoogbegaafdheid. Hoewel sommige deelnemers uiteindelijk coach worden, gebruiken anderen de opgedane kennis als psycholoog, orthopedagoog, arts, logopedist, leerkracht, HR-professional, beleidsmedewerker, onderzoeker of opleider. De opleiding helpt deelnemers om hoogbegaafdheid beter te begrijpen en die expertise toe te passen binnen hun eigen professionele context.

3. Waarom is een kerntalentenanalyse waardevol voor professionals die met hoogbegaafdheid werken?

Een kerntalentenanalyse helpt onderscheid te maken tussen je missie en de manier waarop je die vormgeeft. Ze maakt zichtbaar welke activiteiten van nature energie geven en welke vooral energie kosten. Daardoor kunnen professionals bewust kiezen hoe ze hun kennis over hoogbegaafdheid het best inzetten, op een manier die duurzaam is én aansluit bij hun eigen talenten.

Referenties

CoreTalents. (z.d.). CoreTalents®. Ontdek je kerntalenten. Geraadpleegd op 1 juli 2026, van https://www.coretalents.eu/nl

Copyright © 2026 Dr. Sabine Sypré – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.